Φάση επιτυχιών [1821-1824]
23 Μαρτίου 1821 απελευθέρωση της Καλαμάτας [Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης]
10 Απριλίου 1821 απαγχονισμός του πατριάρχη Γρηγορίου Ε'
23 Σεπ 1821 άλωση της Τριπολιτσάς [Κολοκοτρώνης, Αναγνωσταράς, Π. Μαυρομιχάλης]
30 Μαρτίου 1822 καταστροφή της Χίου
28 Ιουλίου 1822 καταστροφή του Δράμαλη στα Δερβενάκια [Κολοκοτρώνης, Νικηταράς, Υψηλάντης, Παπαφλέσσας]
29 Αυγούστου 1824 ναυμαχία του Γέροντα, ήττα του στόλου Χοσρέφ και Ιμπραήμ [Α. Μιαούλης]
Η φάση της κάμψης [1825-1827]
20 Μαΐου 1825 μάχη στο Μανιάκι, θάνατος Παπαφλέσα
13 Ιουνίου 1825 μάχη στους Μύλους [Μακρυγιάννης, Υψηλάντης, Κ. Μαυρομιχάλης]
11 Απριλίου 1826, Κυριακή των Βαΐων, ηρωική έξοδος του Μεσολογγίου [Μακρής & Νότης Μπότσαρης, Αθανάσιος Ραζηκότσικας, Χρήστος Καψάλης]
23 Απριλίου 1827 θάνατος του Καραϊσκάκη στο Φάληρο
6 Ιουλίου 1827 συνθήκη του Λονδίνου [οι Αγγλία - Ρωσία - Γαλλία προτείνουν την αυτονομία της Ελλάδας, αλλά θα παρέμενε φόρου υποτελής]
Ερωτήσεις
1. Γιατί ήταν ευνοϊκή η συγκυρία για να πετύχει η επανάσταση στο νότιο ελλαδικό χώρο;
2. Υπήρξε παράδειγμα εθνοκάθαρσης κατά το πρώτο έτος της επανάστασης;
3. Ποιος ήταν ο ρόλος του Ιμπραήμ πασά κατά τη δεύτερη φάση της επανάστασης;
4. Γιατί η Αγγλία αναγκάζεται να ενδιαφερθεί για το ελληνικό ζήτημα το καλοκαίρι του 1927;
Dakin, D. (1983). Ο αγώνας των Ελλήνων για την ανεξαρτησία. 1821-1833. Αθήνα: ΜΙΕΤ
Βακαλόπουλος, Α. (1971). Ιστορία της ελληνικής επαναστάσεως του 1821. Αθήναι: ΟΕΔΒ
Βακαλόπουλος, Α. (1991). Τα ελληνικά στρατεύματα του 1821. Θεσσαλονίκη: Βάνιας
Κατερίνης, Χ. (1998). Ιστορία για τους υποψήφιους φιλολόγους. Αθήνα: Μεταίχμιο
Παπαρρηγόπουλος, Κ. (1971). Ιστορία του ελληνικού έθνους. Βιβλίον ιε Νέος Ελληνισμός ΙΙΙ. Αθήνα: Γαλαξίας
ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
[Μπορούν να διαβαστούν και να σχολιαστούν στην τάξη. Χρειάζεται επιλογή.]
Απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη [για ανάγνωση/συζήτηση στην τάξη]:
[δεύτερο έτος της επανάστασης, εκστρατεία του Δράμαλη]
«Εβάλετε και νέον αρχηγό στο φρούριο της Κόρθος. Αχιλλέα τον έλεγαν, λογιότατο. Κι ακούγοντας τ’όνομα Αχιλλέα, παντυχαίνετε οτ’είναι εκείνος ο περίφημος Αχιλλέας. Και πολέμαγε τ’ όνομα τους Τούρκους. Δεν πολεμάγει τ’όνομα ποτέ, πολεμάγει η αντρεία, ο πατριωτισμός η αρετή. Κι ο Αχιλλέας ο δικός σας, ο φρούραρχος της Κόρθος, λεβέντης ήταν, «Αχιλλέγα» τον έλεγαν. Είχε και το κάστρο εφοδιασμένο από τ’ αναγκαία του πολέμου, είχε και τόσο στράτεμα. Όταν είδε τους Τούρκους του Δράμαλη από μακριά -και ήταν και καταπολεμισμένος από Ρούμελη, από Ντερβένια- βλέποντάς τον ο Αχιλλέας άφησε το Κάστρο κι έφυγε, απολέμιστο. Να ήταν ο Νικήτας, έφευγε; ο Χατζηχρήστος και οι άλλοι; Όχι βέβαια. Ότι τον καρτέρεσαν αυτοί το Δράμαλη στον κάμπο και τον αφάνισαν· όχι σ’εφοδιασμένο κάστρο, και σαν το κάστρο τής Κόρθος».
[κατορθώματα του Ανδρέα Μιαούλη από το άρθρο στην Βικιπαίδεια]
[ηρωική έξοδος του Μεσολογγίου, από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΒ', Ελληνική Επανάσταση, σ. 412-415]
[θάνατος του Καραϊσκάκη στο Φάληρο, από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΒ', Ελληνική Επανάσταση, σ. 449-450]
[συνθήκη του Λονδίνου 1827, από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΒ', Ελληνική Επανάσταση, σ. 461-463]
Ενότητα 8 [σ. 30-32]
Η εξέλιξη της ελληνικής επανάστασης [1821-1827]
Ο Καψάλης ανατινάζει την πυριτιδαποθήκη κάτω από τον προμαχώνα του Μπότσαρη [Μεσολόγγι Απρίλιος 1826]
Πρωταγωνιστές ήρωες της επανάστασης
Αναγνωσταράς [1760-1825]
Οδυσσέας Ανδρούτσος [1790-1825]
Αθανάσιος Διάκος [1788-1821]
Κωνσταντίνος Κανάρης [1795-1877]
Γεώργιος Καραϊσκάκης [1782-1827]
Χρήστος Καψάλης (1751-1826)
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης [1770-1843]
Μακρυγιάννης [1797-1864]
Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης [1765-1848]
Ανδρέας Μιαούλης [1769-1835]
Μάρκος Μπότσαρης [1788-1823]
Νικηταράς [1782-1849]
Δημήτριος Παπανικολής [1790-1855]
Παπαφλέσσας [1788-1825]
Δημήτριος Υψηλάντης [1794-1832]
Μαντώ Μαυρογένους [1797-1840]
Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα [1771-1825]
Σημαντικά γεγονότα
Φάση επιτυχιών [1821-1824]23 Μαρτίου 1821 απελευθέρωση της Καλαμάτας [Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης]
10 Απριλίου 1821 απαγχονισμός του πατριάρχη Γρηγορίου Ε'
23 Σεπ 1821 άλωση της Τριπολιτσάς [Κολοκοτρώνης, Αναγνωσταράς, Π. Μαυρομιχάλης]
30 Μαρτίου 1822 καταστροφή της Χίου
28 Ιουλίου 1822 καταστροφή του Δράμαλη στα Δερβενάκια [Κολοκοτρώνης, Νικηταράς, Υψηλάντης, Παπαφλέσσας]
29 Αυγούστου 1824 ναυμαχία του Γέροντα, ήττα του στόλου Χοσρέφ και Ιμπραήμ [Α. Μιαούλης]
Η φάση της κάμψης [1825-1827]
20 Μαΐου 1825 μάχη στο Μανιάκι, θάνατος Παπαφλέσα
13 Ιουνίου 1825 μάχη στους Μύλους [Μακρυγιάννης, Υψηλάντης, Κ. Μαυρομιχάλης]
11 Απριλίου 1826, Κυριακή των Βαΐων, ηρωική έξοδος του Μεσολογγίου [Μακρής & Νότης Μπότσαρης, Αθανάσιος Ραζηκότσικας, Χρήστος Καψάλης]
23 Απριλίου 1827 θάνατος του Καραϊσκάκη στο Φάληρο
6 Ιουλίου 1827 συνθήκη του Λονδίνου [οι Αγγλία - Ρωσία - Γαλλία προτείνουν την αυτονομία της Ελλάδας, αλλά θα παρέμενε φόρου υποτελής]
Ερωτήσεις
1. Γιατί ήταν ευνοϊκή η συγκυρία για να πετύχει η επανάσταση στο νότιο ελλαδικό χώρο;2. Υπήρξε παράδειγμα εθνοκάθαρσης κατά το πρώτο έτος της επανάστασης;
3. Ποιος ήταν ο ρόλος του Ιμπραήμ πασά κατά τη δεύτερη φάση της επανάστασης;
4. Γιατί η Αγγλία αναγκάζεται να ενδιαφερθεί για το ελληνικό ζήτημα το καλοκαίρι του 1927;
Άσκηση σωστό - λάθος στην η-τάξη του 15ου Γυμ. Περιστερίου
[πατήστε ΑΣΚΗΣΕΙΣ]
ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ
αγάς: πολιτικός & στρατιωτικός αξιωματούχος στην Οθωμανική Αυτοκρατορίαεθνοκάθαρση: εκδίωξη εθνότητας για πολιτικούς λόγους
καπάκια: μυστικές συμφωνίες
λαγούμι: υπόνομος όπου τοποθετούνται εκρηκτικά
μπέης: ανώτερος πολιτικός & στρατιωτικός αξιωματούχος στην Οθωμανική Αυτοκρατορία
πάρων: [αγγλ. brig] μπρίκι, ιστιοφόρο με δύο κατάρτια
πασάς: πολιτικός & στρατιωτικός διοικητής επαρχίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία
πυρπολικό
ταμπούρι: οχύρωμα, χαράκωμα
ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΙΣΤΟΤΟΠΟΙ
χάρτης της ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣΔιήγησις συμβάντων της ελληνικής φυλής από τα 1770 έως τα 1836 / Υπαγόρευσε Θεόδωρος Κωνσταντίνου Κολοκοτρώνης.
Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επαναστάσεως / Υπό Φωτάκου πρώτου υπασπιστού του Θεοδώρου Κολοκοτρώνου.
Η βιογραφία του στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη / Υπό του ιδιαιτέρου γραμματέως του Δ. Αινιάνος.Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη
Γιώργος Σεφέρης Ένας Έλληνας - ο Μακρυγιάννης «Δοκιμές», εκδ. Ίκαρος, Αθήναι 1981 (4).
Βίοι Πελοποννησίων ανδρών Φώτη Φωτάκου
1827: Υπογράφεται η Συνθήκη του Λονδίνου
Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ (6 Ιουλίου 1827) ΓΝΩΣΤΗ ΚΑΙ ΩΣ "ΙΟΥΛΙΑΝΗ ΣΥΝΘΗΚΗ"
Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια [6 τόμοι, 1929]
Δημήτριος Αινιάν (1903). Η βιογραφία του στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη, υπό του ιδιαιτέρου γραμματέως του Δ. Αινιάνος σελ. 107. Εκ του Τυπογραφείου Γ. Σ. Βλαστού, Αθήνα 1903
Thomas Cochrane, Scottish admiral
"Καρτερία", το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο στην ιστορία
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Dakin, D. (1983). Ο αγώνας των Ελλήνων για την ανεξαρτησία. 1821-1833. Αθήνα: ΜΙΕΤΒακαλόπουλος, Α. (1971). Ιστορία της ελληνικής επαναστάσεως του 1821. Αθήναι: ΟΕΔΒ
Βακαλόπουλος, Α. (1991). Τα ελληνικά στρατεύματα του 1821. Θεσσαλονίκη: Βάνιας
Κατερίνης, Χ. (1998). Ιστορία για τους υποψήφιους φιλολόγους. Αθήνα: Μεταίχμιο
Παπαρρηγόπουλος, Κ. (1971). Ιστορία του ελληνικού έθνους. Βιβλίον ιε Νέος Ελληνισμός ΙΙΙ. Αθήνα: Γαλαξίας
ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ
[Μπορούν να διαβαστούν και να σχολιαστούν στην τάξη. Χρειάζεται επιλογή.]Απόσπασμα από τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη [για ανάγνωση/συζήτηση στην τάξη]:
[δεύτερο έτος της επανάστασης, εκστρατεία του Δράμαλη]
«Εβάλετε και νέον αρχηγό στο φρούριο της Κόρθος. Αχιλλέα τον έλεγαν, λογιότατο. Κι ακούγοντας τ’όνομα Αχιλλέα, παντυχαίνετε οτ’είναι εκείνος ο περίφημος Αχιλλέας. Και πολέμαγε τ’ όνομα τους Τούρκους. Δεν πολεμάγει τ’όνομα ποτέ, πολεμάγει η αντρεία, ο πατριωτισμός η αρετή. Κι ο Αχιλλέας ο δικός σας, ο φρούραρχος της Κόρθος, λεβέντης ήταν, «Αχιλλέγα» τον έλεγαν. Είχε και το κάστρο εφοδιασμένο από τ’ αναγκαία του πολέμου, είχε και τόσο στράτεμα. Όταν είδε τους Τούρκους του Δράμαλη από μακριά -και ήταν και καταπολεμισμένος από Ρούμελη, από Ντερβένια- βλέποντάς τον ο Αχιλλέας άφησε το Κάστρο κι έφυγε, απολέμιστο. Να ήταν ο Νικήτας, έφευγε; ο Χατζηχρήστος και οι άλλοι; Όχι βέβαια. Ότι τον καρτέρεσαν αυτοί το Δράμαλη στον κάμπο και τον αφάνισαν· όχι σ’εφοδιασμένο κάστρο, και σαν το κάστρο τής Κόρθος».
[κατορθώματα του Ανδρέα Μιαούλη από το άρθρο στην Βικιπαίδεια]
[ηρωική έξοδος του Μεσολογγίου, από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΒ', Ελληνική Επανάσταση, σ. 412-415]
[θάνατος του Καραϊσκάκη στο Φάληρο, από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΒ', Ελληνική Επανάσταση, σ. 449-450]
[συνθήκη του Λονδίνου 1827, από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος ΙΒ', Ελληνική Επανάσταση, σ. 461-463]